Op zoek naar proefdaken om die klimaatrobuust uit te bouwen

Abonneer je op onze nieuwsbrief en volg Stadslab2050 op de voet
Abonneer mij

.

Tot en met 10 september 2018 konden kandidaten die hun dak wensten te verduurzamen zich aanmelden voor een proefproject klimaatrobuuste daken.Stadslab2050 ging op zoek naar dakeigenaars om samen 4 daken om te vormen tot innoverende, klimaatrobuuste daken met ruimte voor biodiversiteit.  23 kandidaten dienden een voorstel in,waarvan de jury er enkele selecteerde om mee verder te gaan. Die laatste kunnen gebruik maken van advies en begeleiding, betaald door de stad.

Wat is een klimaatrobuust dak?

Een klimaatrobuust dak, is een dak waar er ruimte is voor hemelwaterbeheer, hittebestrijding en biodiversiteit. Voor deze pilootprojecten gingen we op zoek naar combinaties van klimaatrobuuste maatregelen met andere dakfuncties zoals recreatie of energieopwekking.

De kandidaten die momenteel begeleiding krijgen, zijn erg verschillend qua oppervlakte, gebruik en dakvisie, waardoor we meer kunnen leren over welke mogelijke combinaties goed werken op het vlak van klimaatbeheersing. 

De jury selecteerde deze vier kandidaten om te steunen tijdens de ontwerpfase:

  • Een klimaatrobuuste dakspeelplaats voor middelbare Steinerschool Hibernia.
  • Een natuurlijk koel speelhuis voor kinderdagverblijf Elief.
  • Een gemeenschappelijke daktuin voor de appartementsbewoners van Tabakvest 5.
  • Een water-educatief wandeldak op de Aquafin-waterzuiveringsinstallaties naast de ring.

Omdat het niet helemaal duidelijk is of alle projecten technisch haalbaar zijn, werden er ook al twee kandidaten op een wachtlijst gezet:

  • Een openbare daktuin op bib Te Couwelaer in Deurne.
  • Het dak van de Thomas Moore hogeschool in Sint-Andries dat boven de andere daken uitsteekt en daardoor nog alle kanten op kan.

Welke daken kwamen in aanmerking?

  • Een Antwerps dak, of een combinatie van daken, van minstens 100m² van één (of meerdere) natuurlijke personen of rechtspersonen.
  • De eigenaar(s) maken dit dak in de loop van de volgende 2 jaar (voor eind 2020) klimaatrobuust.
  • De 4 geselecteerde proefdaken delen, na oplevering,  de opgedane kennis met een breed publiek en stellen het dak (tot 6 keer per jaar) open voor bezoekers.

Stadslab2050 ging op zoek naar kandidaten die al de intentie hadden om voor eind 2020 iets met hun dak te doen, zoals isoleren of een groendak plaatsen, maar die wel de lat op het vlak van hemelwaterbeheer, hittebestrijding en biodiversiteit hoger wilden leggen.

Wat biedt Stadslab2050 aan?

In de ontwerpfase:

  • een trajectbegeleiding: geselecteerde kandidaten kunnen rekenen op advies en ondersteuning door stedelijke diensten,
  • expertenbegleiding ter waarde van max 15.000 euro  (om de dakplannen inzake klimaatrobuustheid en/of biodiversiteit te versterken)
  • een ontwerptoelage van max 7500 euro om extra uren van een eigen ontwerpteam te bekostigen.

In de investeringsfase (na een tweede juryronde in oktober 2019):

  • Een investeringstoelage van max 25.000 euro om de extra investeringskosten van de ambitieuze ingrepen aan het dak te bekostigen.

Wat is de timing van het proefproject?

  • Vanaf 1 juli tot en met 10 september 2018: schriftelijke kandidaatstelling.
  • Tussen 10 september en 22 oktober 2018: peiling ambitieniveau
  • Ten laatste 22 oktober 2018: bekendmaking geselecteerde kandidaten voor ontwerpfase. Vanaf dit moment start de ontwerpfase met trajectbegeleiding:
     
    • tot 15 december 2018: visiefase (visievorming, leervragen, aanbevelingen voor het projectverloop met hulp van een dakexpert en ondersteund door de klankbordgroep van Stadslab2050)
    • van januari tot eind september 2019: uitwerkingsfase (concretiseren van de plannen met bijkomende expertise op maat, eventueel: opstart van een vergunningsprocedure)
  • Ten laatste 15 oktober 2019: slot van de ontwerpfase + schriftelijke kandidaatstelling voor de investeringsfase.
  • Ten laatste 1 december 2019 : Het college maakt bekend welke daken op een investeringssubsidie kunnen rekenen.
  • Ten laatste op 30 november 2020: slot van de investeringsfase.
  • Gedurende 5 jaar volgend op de oplevering van de investering, stellen de geselecteerde kandidaten hun dak open voor bezoekers, zodat het kan dienen als demonstratiedak.

Aan deze criteria moesten de kandidaten voldoen:

Praktisch:

  • Het dak ligt in Antwerpen en is minstens 100m² groot.
  • De dakeigenaar geeft toestemming om het dak te ontwikkelen.
  • De draagkracht van het dak is gekend.
  • De investeringen aan het dak staan op de agenda voor eind 2020 (in geval van nieuwbouw is het dak tegen dan winddicht).
  • Er is een veilige toegang tot het dak of het dak is tenminste zichtbaar vanuit het gebouw zelf of de kandidaat wil investeren om dit mogelijk te maken. Deze vereiste dient om het dak te kunnen inschakelen als demonstratiedak voor begeleid bezoek.

Inhoudelijk:

Enerzijds engageert de kandidaat zich om:

  • minstens een derde van het klimaatrobuust dak in te richten als: een ambitieus groendak (met een minimaal bergingsvermogen van 50 l/m²) of een ambitieus waterdak (met een minimaal bergingsvermogen van 100 l/m²).

Bovendien engageert  hij zich om op het klimaatrobuust dak minimum 2 bijkomende ambities waar te maken. Dit kan van alles zijn, bijvoorbeeld:

  • (de overige) twee derde van het klimaatrobuust dak wordt ingericht als groendak met een minimaal bergingsvermogen van 35l/m2;
  • (de overige) twee derde van het klimaatrobuust dak wordt ingericht als waterdak met een minimaal bergingsvermogen van 60 l/m2;
  • hergebruiken van hemelwater en beperken van drinkwaterverbruik;
  • beplanting bestaat uit minstens 50% andere planten dan vet- en sedumplanten en minstens 40% zijn inheemse soorten;
  • de dakfuncties worden ontworpen op maat van één of meerdere inheemse diersoorten om geschikte broed-, voedsel-, drink-, verblijf- of schuilplaats te bieden;
  • het dak wordt ontworpen met oog voor binnen- en buitenklimaat met schaduw en windbescherming voor maximaal gebruikscomfort;
  • Een andere, hier niet vermelde, ambitie rond klimaatadaptatie kan ook voorgesteld worden, zolang het voordelen biedt op vlak van overstromingsveiligheid, hittecomfort, droogtebestrijding of biodiversiteit.

Meer details over dit project?

  • Het volledige reglement dat de kandidaten moeten volgen, vind je hier.
  • Een gebundeld overzicht van de eisen en contactgegevens voor dit project vind je hier.