Ontdek de bakfiets omgebouwd tot minibibliotheek

Delen om solidaire netwerken te creëren

Stadslab2050 bekijkt de rol van de stad in de ontwikkeling van duurzame deeleconomie. Hiervoor werken we onder meer samen met Samenlevingsopbouw Antwerpen stad en Vlaanderen Circulair. Joke Verlaet en Hafida Dalaa zijn beide werkzaam voor Samenlevingsopbouw, waar buurtwerk Dinamo onder valt. Zij hebben in mei 2018 een experiment opgezet rondom het delen van (anderstalige) kinderboeken. Joke en Hafida leggen het wat, hoe en waarom van dit experiment met veel enthousiasme uit.

Joke: “Delen is niets nieuw, het gebeurt al overal in familiale kring. Alleen het delen met anderen, met onbekenden, kan een drempel zijn.”

Joke en Hafida van Samenlevingsopbouw in actie met de minibibliotheek. © Benoit Vermeeren

Niet consumeren, maar participeren

Om de twee weken gaan Joke en Hafida  naar twee verschillende scholen in Deurne-Noord. Niet te voet of met de wagen, maar met een bakfiets omgebouwd tot minibibliotheek. De bedoeling is dat kinderen twee boekjes kunnen kiezen om te lenen en na twee weken terugbrengen, eventueel met nog een ander boek dat ze kunnen missen. Mensen kunnen daarnaast hun naam noteren. Op die manier krijgen Joke en Hafida een achterban om eventueel nog meer deelinitiatieven op te zetten, maar bovenal om mensen een podium te geven om iets te kunnen organiseren. Hafida: “We merkten dat ‘aan de schoolpoort staan’ een belangrijke manier was om contact te hebben met mensen. De buurt Kronenburg is vrij afgesloten door het Lobroekdok en het Albertkanaal. Het is een wijk met jonge gezinnen van verschillende migratieachtergronden en er zijn weinig sociale initiatieven. De meeste inwoners behoren tot een kwetsbare groep”. Joke: “De school geeft een goede weerspiegeling van de wijk en je bereikt een grote groep mensen met eenzelfde interesse, namelijk hun kind”.

Hafida en Joke organiseren ook werkgroepen waarbij de ouders bijeengebracht worden rondom het thema delen. Joke klinkt enthousiast: “We doen dit in samenspraak met de mensen. Ouders helpen mee om de kinderboeken te sorteren, het is dus niet alleen een project van ons. Het is niet zoals liefdadigheid, het is gewoon dat ik iets kan geven en een ander kan ook iets geven, ongeacht vanwaar dat je komt of van waar dat je bent. Iedereen is evenwaardig en je kunt allebei iets betekenen voor elkaar. Dat is helemaal anders dan, arme jij, ik ga je wat boekjes geven”.

Een baken van vertrouwen

Joke: “Het doel van het project is dat er solidaire netwerken ontstaan.”

Delen is niets nieuws, het gebeurt al overal in familiale kring. Alleen het delen met anderen, met onbekenden, kan een drempel zijn. Hafida: “Door elke keer aan de schoolpoort te staan, gaan mensen je gezicht herkennen en wordt je een aanspreekpunt. Op die manier krijgen mensen ook vertrouwen. Door face-to-face contact te hebben, kan je ook anticiperen op de achtergrondsituatie. Voor iemand met weinig netwerk is zo’n deelsysteem heel belangrijk”. Joke vult haar aan: “Heel vaak wordt gezegd: ‘delen is hip en tof’. Het is vooral de middenklasse die het doet. Wij hebben er bewust voor gekozen om op scholen te staan omdat daar maatschappelijk kwetsbaren aanwezig zijn. We willen proberen die mensen in de flow van het delen te krijgen”.

De achterliggende reden om te starten met dit experiment ligt in het geloof dat delen een middel kan zijn om andere mensen te leren kennen. Ook mensen die anders zijn dan jijzelf, van een ander land of economische klasse. Hafida: “Het doel van het project is dat er solidaire netwerken ontstaan. Er zijn nu al Whatsapp-groepjes van mensen die elkaar goed kennen. We gaan in het voorjaar proberen om er meer mee te doen.”

Samenlevingsopbouw brengt kinderboeken met een minibibliotheek tot bij anderstalige kinderen. © Benoit Vermeeren

Tweedehands is ook nieuw

Deeleconomie is meer dan het uitwisselen van consumptiegoederen. Ook talenten, tijd en ruimte spelen een rol. Het sociale aspect is eerder een drijfveer om te delen dan de portemonnee, weet Joke: “Tweedehandsproducten kopen is niet voor iedereen evident. Wij willen ervoor zorgen dat het vooroordeel wordt doorbroken, dat tweedehandsproducten oké zijn en niet enkel voor armere gezinnen. Het zijn daarentegen trouwens niet alleen de ‘rijkeren’ die boeken brengen, maar vooral net gezinnen waarvan je weet dat ze het niet breed hebben. Dat vind ik mooi om te zien, dat het geen paternalistisch gegeven is”.

Hafida: “Het draait ook een stukje om fierheid, om iets te kunnen kopen. Mensen willen eigenaarschap over materiaal. Daar zal dus een belangrijke verandering moeten gebeuren.”

Een kans in de maatschappij

Met hun experiment willen Joke en Hafida mensen betrekken in de maatschappij en zorgen dat ze gehoord worden, vooraleer het ‘delen’ ter sprake komt. Hafida: “Onze ambitie is dat er deelinitiatieven ontstaan vanuit de ouders zelf. Niet alleen gericht op boeken, maar breder zelfs.”

Joke vult aan: “Het is daar dat ons initiatief zo goed past binnen de werking van Stadslab2050. Wij zijn heel projectmatig bezig en willen alsmaar groeien. Stadslab2050 is gericht op onderzoek en uit hun inzichten kunnen wij heel veel leren en toepassen in onze werking. We vullen elkaar heel goed aan. We hopen natuurlijk ook dat Stadslab2050, op de bevindingen die wij doen, kan voortborduren. Dat zou mooi zijn.”

Samenlevingsopbouw deelt anderstalige kinderboeken met een minibibliotheek op een bakfiets. © Benoit Vermeeren

Abonneer mij: 

Abonneer je op onze nieuwsbrief en volg Stadslab2050 op de voet