Kan Antwerpen een duurzame deeleconomie worden?

Stadslab2050 lanceert een nieuw project binnen het bestaande thema ‘Open stad-Deeleconomie’. Met De Delende Stad duiken we de diepte in, op zoek naar het antwoord op de vraag: “Hoe kan onze stad de ontwikkeling van deeleconomie versnellen?”. Met de steun van Vlaanderen Circulair zetten Stad Antwerpen, Antwerp Management School en Samenlevingsopbouw het thema deeleconomie op de Antwerpse agenda.

Deeleconomie volgens Stadslab2050

Het delen-principe is al niet zo nieuw meer. Wie goed oplet, ziet al een tijdje verschillende deelinitiatieven opduiken. En ook al heeft de deeleconomie op dit moment nog maar een klein aantal transacties in vergelijking met andere consumentenmodellen, ze heeft enorm veel potentieel. Kijk bijvoorbeeld naar de mogelijkheden op het vlak van duurzaamheid. Als we één boormachine in zes huishoudens gebruiken, dan hoeven de overige vijf niet geproduceerd te worden. Materialen uitgespaard, een winner voor het milieu.

Duurzaamheid en deeleconomie zijn dus perfect met elkaar te rijmen, maar op andere vlakken botsen we nog tegen heel wat vraagstukken aan. Welke bijdrage kan deeleconomie leveren op economisch, sociaal of ecologisch vlak? En onder welke voorwaarden? Dat is precies waarom we het project hebben opgestart tijdens onze kick-off dit voorjaar. De experimenten van De Delende Stad zullen ons dichter bij de antwoorden brengen.

Kick-off van het proejct 'Delende stad'.

Stad Antwerpen, delende stad?

De deeleconomie is iets wat we vooral in steden zien. Logisch ook, want steden brengen veel mensen samen. De toekomst van de deeleconomie gaan we dus best in een stadsomgeving zoeken. Al sinds 2016 staat de deeleconomie op de agenda van Stadslab2050. Het traject ‘Open stad-deeleconomie’ draait al twee jaar rond de vraag “Welke linken bestaan er tussen de deeleconomie en het toekomstbeeld van een duurzame stad?”.

Hoog tijd nu om een versnelling hoger te schakelen. Stad Antwerpen als overheid kan namelijk een aantal cruciale rollen vervullen in een deeleconomie. Zoals de rol van facilitator, van regelgever, van netwerkpartner en van economische speler. Om het wat concreter te maken: de stad kan afspraken maken met deelplatformen, bepaalde stedelijke problemen oplossen met deelinitatieven (denk bijvoorbeeld aan de Velo’s), maar ook communicatiemiddelen inzetten om mensen naar deelplatformen te gidsen.

Bovendien kan de stad een rol spelen in één van de grootste struikelblokken die er nog zijn voor deeleconomie op grotere schaal: vertrouwen. Een gedeeld item betaal je namelijk niet met geld, maar met vertrouwen. Daar hebben mensen het nog moeilijk mee als het gaat om het uitlenen van hun spullen, zeker aan iemand die ze niet kennen.

Vanuit de ervaring en opgebouwde kennis uit het eerste lopende traject, gaan we met De Delende Stad dieper in op de rol die onze stad kan spelen in het versnellen van de deeleconomie. Kan Antwerpen een duurzame deeleconomie worden? En hoe? Stadslab2050 gaat aan de slag met drie verschillende experimenten, elk met hun eigen uitdagingen.

Kick-off van het project 'Delende stad'.

Experiment 1: De stad deelt zelf

Wat als de stad zelf aan het delen gaat? Dan geeft ze het goede voorbeeld als een actieve speler in de deeleconomie. Stad Antwerpen onderzoekt hoe ‘delen’ past binnen haar eigen werking. Kan de stad haar eigen materiaal of ateliers delen met andere stadsactoren en burgers? Hoe kunnen we de beschikbare tools zo optimaal mogelijk benutten? Hoe kunnen we bestaande deelinitiatieven ondersteunen? Welke deelinitiatieven zijn er al in de stad en hoe kan dit partnerschap versterkt worden? Hoe kunnen we de maatschappelijke meerwaarde van onze dienstverlening vergroten door materialen en ruimte slim samen in te zetten? De stad gaat in het experiment op zoek naar sterke partners om met deze vragen aan de slag te gaan.

Experiment 2: Delen met de meest kwetsbare

Op dit moment wekt de deeleconomie vooral interesse bij de gegoede middenklasse. Als we sneller naar een delende stad willen evolueren, dan moeten we de doelgroep verruimen met deelinitiatieven op maat. Het zijn juist de meest kwetsbare groepen die baat hebben bij een delende community. Samenlevingsopbouw Antwerpen wil verder onderzoeken waar het potentieel zit in materiaal en diensten delen. Kan de deeleconomie op die manier bijdragen aan een nieuwe vorm van solidariteit? Welke rol kunnen scholen spelen in het verbreden van het werkterrein van de deeleconomie? Twee basisscholen in Deurne-Noord dienen als testomgeving om de juiste doelgroep te bereiken. Een concreet voorbeeld is het delen van (anderstalige) kinderboeken. We onderzoeken de rol van de overheid. Hoe faciliteer je als stad het solidair delen?

Experiment 3: Een stadsactor deelt

In het derde project toont Antwerp Management School dat ook bedrijven en organisaties veel kunnen betekenen in een stedelijke deeleconomie. De school heeft bijvoorbeeld heel wat interessante ruimtes. Hebben ze die dan zelf niet nodig? Toch wel, maar niet elk uur van elke dag. Het gloednieuwe gebouw op het Mechelse Plein en de fietsenparking kunnen mogelijk ter beschikking staan van de buurt. Antwerp Management School bekijkt daarnaast samen met de buurt hoe ze elkaar een dienst kunnen bewijzen. Bijvoorbeeld met een leveringspunt? Voor meer details is het nog te vroeg, maar dat de managementschool de grenzen van het delen aftast, is al overduidelijk.

Volg alle projecten op de voet via Stadslab2050 en blijf op de hoogte van de ontwikkelingen.

Kan je niet wachten om te beginnen delen? Jouw social media-netwerk is een mooi begin...

 

Dit project wordt ondersteund door Vlaanderen Circulair.

Dit project wordt ondersteund door Vlaanderen Circulair.

 

 

Abonneer mij: 

Abonneer je op onze nieuwsbrief en volg Stadslab2050 op de voet