Nieuw-Zuid, de experimenteertuin voor duurzame ondernemers

Nieuw-Zuid, een groene wijk met een warmtecentrale, kangoeroewoningen, groendaken en wadi’s, is een ideale uitvalsbasis voor duurzame innovatieve ondernemers.

Er wordt volop gewerkt aan Nieuw-Zuid en dat zal nog vijftien jaar zo zijn. Ondanks de werffase, ziet het eerste deel van de wijk er kraaknet uit. De eerste flatgebouwen worden al bewoond en ook dienen enkele handelaars zich al voorzichtig aan.

Op een zonovergoten nazomerdag wandelen we in uitstekend gezelschap door deze nieuwe wijk. Een groep van innovatieve denkers en creatieve ondernemers exploreert de mogelijkheden van Nieuw-Zuid voor ondernemers. Bedoeling is dat de ondernemers die zich hier komen vestigen even duurzaam zijn als de gebouwen en de energievoorziening in de wijk.

Pop-up stores voor creatieve ondernemers

De hoge sociale woontoren aan de grens met het oude zuid en Nieuwe-Zuid, maakt binnenkort plaats voor een slanker en eleganter model, die de toegangspoort van de nieuwe wijk zal markeren. We betreden de wijk via de toekomstige winkelstraat. Op de terrassen van het eerste appartementsgebouw zie je al wat bewoners van de zon genieten. De benedenverdieping is gereserveerd voor ondernemers.

Sam De Maeyer – Triple Living: “Op heel korte termijn willen we graag de mogelijkheid onderzoeken voor pop-ups, waardoor creatieve pop-upondernemingen hier een plek krijgen. We kijken uit naar iedereen die creatief is, zodat deze wijk begint te bruisen, nog voordat hij volledig bewoond is.”

Bestaan er nog winkelstraten in de toekomst?

Stefan Van Rompaey – RetailDetail: “Het consumentengedrag verschuift meer en meer naar online shoppen, dus je zou kunnen afvragen wat de toekomst van winkelstraten is. Maar een ontmoetingsplek zal in de toekomst belangrijk blijven, dus die functie kan een winkelstraat blijven vervullen. Dat zou kunnen evolueren naar niet enkel producten verkopen, maar ook diensten en ideeën. Misschien kan de winkelstraat alle producten, diensten en ideeën van heel de wijk verkopen aan de rest van de stad en aan de wereld. Dat geeft mensen een reden om naar hier te komen. Als je dat koppelt aan tijdelijke formules, zijn hier heel regelmatig nieuwe dingen te beleven.

Anneleen Vanhoudt - House of Innovation: “Om te vermijden dat mensen hun auto nemen naar de wijksupermarkt, zou hier een deelsysteem kunnen komen van cargofietsen. Die kunnen dan meteen ook gebruikt worden om de pakjes van al die online aankopen in de wijk te bedelen.”

Thomas Lommée - Open Design: “De Buurtwinkel zou kunnen evolueren naar de winkel voor de buurt. De buurt kan dan invloed uitoefenen op het aanbod van de winkel. En zou na de openingsuren gebruik kunnen maken van bijvoorbeeld de keuken van de winkel.”

Wasbar uitgebaat door de community

De plek waar binnen een jaar nieuw torens zullen herrijzen, ligt nu nog braak.
Sam De Maeyer: “In een van deze torens hadden we een soort wasbar in gedachten, waar de bewoners wasmachines kunnen delen, maar ook gezellig kunnen samenkomen.”

Studenten als pionier van de wijk

Als we verder doorwandelen staan er al studententorens met een prachtig zicht op groen en het justitiepaleis. Naast dat gebouw komt binnenkort een school.
Bart Biermans - Hub Architecten: “Je moet ervoor zorgen dat de studenten van vandaag de pioniers van je wijk worden. Creëer een plek waar ze kunnen studeren, experimenteren, ondernemen. Dat trekt andere bedrijven aan. En als ze al ondernemen in de wijk, blijven ze hier misschien ook wonen.”
Anneleen Vanhoudt: “Ze kunnen een sustainable bar of club uitbaten en op die manier leren ondernemen.”

Wijk zoekt ziel

De supermoderne wijk doet nu nog wat steriel aan.

Nik Baerten, Pantopicon: “Een ziel in een wijk krijgen is een grote uitdaging.”
Bart Biermans: “Het duurt doorgaans 80 jaar voordat een stadsdeel gezellig wordt. Gezelligheid in nieuwe gebouwen integreren, is aartsmoeilijk. Kleine dingen zoals een luifel aan het raam kunnen een verschil maken. We moeten een soort attitude creëren zodat er geen schroom bestaat om aan de gebouwen te komen, dat je er toch mee aan de slag kunt.”

De community als ondernemers

Virginia Tassinari - designer voor sociale innovatie: “Ik vind de opdeling tussen ondernemen en wonen te steriel. Het wordt veel interessanter als bepaalde ondernemingen ook op de verdiepingen kunnen worden ondergebracht. In de toekomst wordt ondernemen misschien een tijdelijke fase in eenieders leven, of ondernemen we allen enkele uren in de dag. Het zou knap zijn als hier een FabLab verrijst van ondernemers die hier wonen, waar mensen kennis kunnen delen, samen kunnen produceren, gecombineerd met een koffiebar of een concept store. Allemaal te ontdekken doorheen de wijk en de verdiepen. Er zou ook een universiteit voor senioren kunnen komen overdag, en die plek kan dan ’s avonds een wijkcinema worden.”

“Ik zie de daken als een high park, toegankelijk voor de community van de wijk”.

Thomas Lommée: “Als je de attitude wil creëren bij bewoners dat ze iets kunnen veranderen in de wijk, heb je een online tool nodig waarop je in één oogopslag kunt zien wie er in de wijk woont, hoeveel energie er wordt verbruikt, hoeveel afval er wordt geproduceerd. Een soort Sim City-model van de wijk. Op een heel toegankelijke manier zie je binnen de wijk wat je zelf kan veranderen.”

Co-working spaces

De jobs van de toekomst zullen steeds minder plaatsgebonden zijn. Daarom voorzie je doorheen de wijk best ook co-working spaces. Want waar mensen uit verschillende invalshoeken samenkomen, ontstaan creatieve ideeën.

Leen Daems, Colruyt Group: Er zullen meer en meer zelfstandigen zijn in de toekomst, dus zorg voor Sharing Labs en co-working spaces, zodat de zelfstandigen niet alleen moeten werken. Zorg ook voor een ontmoetingsplek voor de studenten.
Ellen Lemaire, KBC Securities: “Zorg dat de co-workingspaces multi-inzetbaar gebruikt kunnen worden. Na de kantooruren wordt het bijvoorbeeld een ontmoetingsplaats voor de buurt. Ik zie door de nabijheid van een middelbare school en de universiteit ook wel kans voor incubatoren zoals een Imec.”

Niet enkel wonen maar ook leven in de wijk

Jan Leyssen, Plan C: “Je kan hier nu wel mooi wonen, maar een wijk wordt pas levendig als je er ook kan leven. Om dit interessant te maken denk ik aan een cultuurcentrum, bibliotheek, school, tekenacademie, een jeugdhuis waar ook events zijn voor de buurt.”
Vincent Buyssens, Antwerp Powered by Creatives: “Een gedecentraliseerd cultureel centrum zou bijvoorbeeld gebruikt kunnen worden voor het vrijdaggebed, op zaterdag voor een optreden en op maandag voor balletles.”

Experimenteren op tijdelijke gronden

Ook al staan hier al heel wat gebouwen, Nieuw-Zuid wordt gigantisch groot. Drievierde van de wijk moet nog worden gerealiseerd. De komende jaren liggen er nog heel wat gronden braak.

Iris Gommers – Stad Antwerpen: “Er ligt hier ook nog een grote potentie in het grote braakliggende stuk dat hier nog lang zal zijn: maak daar een tijdelijke bib, een ontmoetingsplaats. “Ook stadslandbouw moet een plek krijgen in deze wijk. Hier komt een publiek wonen dat meer kan en wil betalen voor lokaal biologisch geteelde producten.”

Atypische ondernemers aantrekken

Nik Baerten: “Antwerpen zou tijdelijk tien internationale ondernemers kunnen aantrekken die gespreid in de wijk hun creatieve duurzame ding kunnen doen. Zou het niet fijn zijn dat een ondernemer uit Marakesh, New York enzovoort te ontdekken is in de wijk? Atypisch, innovatief en duurzaam, maar wel afgestemd op de behoeftes van de wijk, dat zie ik hier wel gebeuren.”
Bart Biermans: “Eigenlijk is het voldoende om enkele personen op de juiste plaats te krijgen die de wijk de nodige innovatieve impulsen geeft.”

Populair in dit thema: 

Abonneer je op onze nieuwsbrief en volg Stadslab2050 op de voet
Abonneer je nu!