Ontmoet de Marta-madammen

Wat begon als zot idee groeide uit tot maandelijkse vaste waarde. Ontmoet de vier vriendinnen achter de Antwerpse boerenmarkt MARTA.

In de vrouwen die MARTA uit de grond stampten schuilt veel goesting, passie en drive. Wij spraken met drie van hen over wat hen bindt en voortstuwt. We spreken elkaar in de zomer aan het hoofdkwartier van Born in Antwerp, een hub voor alle creatieve zielen in Antwerpen. Caroline duwt ons onmiddellijk naar buiten. Er is eindelijk een streep zon en daar moet van geprofiteerd worden. Op een houten bankje tussen de bloemen en kruiden voelen de dames zich helemaal op hun gemak.

Duivel-doet-al Daphné Pascual combineert een job als projectcoördinator Doc Nomads op Luca, School of Arts, schrijft als freelancer en doet de massa shaken onder het pseudoniem Draaierig. En tussen de spreekwoordelijke soep en de patatten door kookt ze en verslindt ze alles over eten en drinken.

Als graficus en kunstenaar klom Ellen Pil in drie jaar tijd op tot creatief directeur van een Belgisch bedrijf met een internationale afzetmarkt en productie in China. Via onderzoek en ontwikkeling begeleidde ze elke stap van de productketen en ontwikkelde ze een voorkeur voor experiment en het vinden van oplossingen voor het onmogelijke. Ook daar vormde MARTA het gepaste antwoord op. Nu werkt Ellen samen met lokale kleinere bedrijven.

Caroline Huyghe behaalde een diploma als econome en ging na verschillende omzwervingen in het buitenland aan de slag als projectcoördinator Voedsel voor de Toekomst bij Vredeseilanden. Een organisatie die zich wereldwijd inzet om het voedselsysteem te verduurzamen.

 Copyright Joke De Wilde

Sophie van Haasen behaalde een diploma als politicologe en vertrok een aantal jaren naar het buitenland om te werken in de ontwikkelingssector. Nu werkt ze in België rond rechten van migranten, en coördineert o.a.de inspraak van het middenveld in het 'Global Forum on Migration and Development'. Haar vele avonturen in het buitenland maakten haar bewust van de globale voedselproblematiek. Dit, in combinatie met een liefde voor lekker eten, inspireerden haar tot lokale actie met MARTA.

Kweek zelf je groenten en ontdek een nieuwe wereld

Hoe is die interesse voor eten ontstaan?

Daphné: “Ik kan me niet herinneren dat ik ooit niet in eten geïnteresseerd ben geweest. (lacht) Samen met mijn broer heb ik het Middelheimcafé opgestart. In Brussel werkte ik in verschillende keukens en werd ik uiteindelijk keukenverantwoordelijk van het Belga café. En op mijn nachtkastje ligt er altijd wel een boek over eten. Dat is nu On Vegetables van Elisabeth David.”

Caroline: “Toen ik in Guatemala vrijwilligerswerk deed net na mijn studies 10 jaar geleden, ben ik verliefd geworden op de boerenstiel. Daarvoor stond ik niet zo fel stil bij waar ons eten vandaan kwam. Ik ontdekte er dat ons systeem echt verkeerd in mekaar zit. Wereldwijd krijgen kleinschalige boeren het moeilijker om te concurreren op de markt en wordt gezonde voeding schaarser. In Vietnam gebruiken ze bijvoorbeeld nogal kwistig chemische bestrijdingsmiddelen. 'Veilig voedsel' vormt daar een echte uitdaging. Na mijn periode in het buitenland voelde ik de drang om ook lokaal mensen dichter bij hun voeding te brengen.”

Hoe hebben jullie mekaar leren kennen?

Caroline: “Daphné en ik kennen mekaar via het vierde MARTA-lid Sophie van Haasen die er nu niet bij kon zijn. Ze sprak met elk van ons apart over het idee van lokale boerenmarkten en groenten van eigen kweek. Al gauw bleek dat we op dezelfde golflengte zaten.”

Daphné: “We zijn met een ‘samentuin’ gestart waar we zelf onze groenten konden kweken. Uit dit buurtproject groeide al snel het initiatief om workshops over telen te organiseren.”

Ellen: “En daar ben ik op afgekomen. Sophie, Daphné en ik waren het jaar ervoor een fietsploeg gestart. Uiteidenlijk verschoven die zondagen dus naar de samentuin. Het klikte al gauw tussen ons vier. Het telen heb ik van kindsbeen meegekregen, maar dat was allemaal erg traditioneel zoals tomaten, bonen en uien. Omdat ik kunstenaar ben en aanvankelijk dacht amper iets zullen verdienen, wilde ik alles zelf uit de grond halen (lacht).”

Caroline: “Die samentuin was geweldig. Je begeeft je echt in een miniwereld waar vanalles groeit en bloeit. Pas dan heb je door hoe de natuur in mekaar zit. Het heeft vaak ook tot hilarische taferelen geleid. Zo zijn we ooit ’s nachts slakken in twee moeten gaan knippen omdat ze onze sla aan het molesteren waren. (lacht)”

Wat onmiddellijk opvalt tijdens het gesprek is de bescheidenheid van het team. De drie vrouwen laten mekaar rustig uitpraten en vullen mekaar heel gemakkelijk en amusant aan. Ze noemen zichzelf “complementaire zielsgenoten”. Niet maf dat dit tot een unieke kruisbestuiving geleid heeft.

'We steken alles in onze mond.'

Naast de liefde voor eten, wat bindt jullie nog meer?

Caroline: “We zijn dromers en durven daardoor wat meer out of the box te denken. Zo zagen we in het begin ook overal pleintjes om moestuinen aan te leggen bijvoorbeeld.”

Daphné: “We zijn allemaal nieuwsgierig, hedendaags en ondernemend. Maar we zijn ook kritisch. We blijven onszelf steeds uitdagen. Ons publiek verwacht dat ook van ons.”

Ellen: “Die nieuwsgierigheid is enorm aanwezig bij ons alle vier. En is nog versterkt vanaf het ontstaan van MARTA. Sindsdien steek ik echt letterlijk alles in mijn mond. (hilariteit) Daarnaast zijn we ook enorm complementair aan mekaar. We hebben elk onze sterktes en kennis.”

Daphné: “En allemaal zijn we op zoek naar het verhaal achter iets. Het commerciële is nooit onze drijfveer. Wat maakt een bepaald product uniek? Die verhalen willen we ook overbrengen aan onze bezoekers.”

Caroline: “Daarom dat we het ook zo belangrijk vinden dat boeren zelf aanwezig zijn op de markt. Zodat het verhaal dat zij vertellen echt authentiek blijft.”

Ellen: “We voelden ook sterk aan dat we het ons visueel moesten kunnen voorstellen. Een goede balans tussen beeld en woord is essentieel voor een duidelijke communicatie. De vormgeving moest een evidente vertalig zijn van de duidelijke boodschap die we wilden brengen. Daarom wilden we een atypische beeldtaal vinden voor een duurzaam project. MART(H)A is een oude boerennaam, verwijst naar MAR(k)T in Antwerpen en kan handelen als persoon. Dat creëerde meteen veel opties naar de toekomst toe.

Daarnaast wordt het iets gemakkelijker werkelijkheid als je verhalen, onderzoeken en samenwerkingen ook visueel voorstelt. Fotografen als Rizon Parein, die de actie op de markt fantastisch weergeeft, en Joke De Wilde, die telkens mee op boerentoer gaat en ons onderzoeksverslag vastlegt, zijn daarin onmisbaar. Je merkt dat je daardoor sneller je volgers meegesleept krijgt.”

Intussen moet Ellen het gesprek verlaten voor alweer een andere meeting. ’s Avonds krijgen we nog een uitgebreid mailtje met extra achtergrondinformatie, onder meer over hun visuele stijl. Bekijk gerust het verhaaltje van zeefdrukken van MARTA! Hulpvaardigheid en interesse is de vrouwen duidelijk niet onbekend.

Hoe combineer je zo’n project met een fulltime job?

Daphné: “Ik vind het zeker niet evident nee. Vorig jaar heb ik loopbaanonderbreking genomen om mijn balans opnieuw te zoeken. Ik moest echt onthaasten. Maar nu ik opnieuw aan het werk ben voel ik dat ik opnieuw met verschillende dingen bezig ben. Het blijft een moeilijke evenwichtsoefening. Maar als je iets graag doet, ga je ervoor.”

Caroline: “En dingen die je graag doet geven je energie. De extra steun die we gekregen hebben van Stadslab2050 heeft onze samenwerking ook vereenvoudigd, ons focus gegeven. Het is niet altijd evident om met vier samen te werken. Sinds kort hebben we trouwens ook een 5de MARTA-madame, Evelien Peeters. Zij is onze marktmeester en coördineert al de logistiek en administratie.”

Daphné: “En als het echt te veel wordt, is het fijn om met je handen in de aarde te wroeten. Dat heeft een enorm therapeutisch effect. Een aanrader voor iedereen.”

 MARTA ontstond uit een boeiende samenwerking tussen 2 vzw Labeur Local en Ondergrond.

Marta is er elke eerste zaterdag van de maand.

De droom om overal pleintjes en moestuinen aan te leggen kwam tot uiting in het project Groene Atlas

Populair in dit thema: 

Abonneer je op onze nieuwsbrief en volg Stadslab2050 op de voet
Abonneer je nu!