Een schitterende energiebesparing

Stap Antwerpen-Centraal buiten en je hebt geen gps of Google Maps nodig om het Antwerp World Diamond Centre (AWDC), de koepelorganisatie van de Antwerpse diamantsector, te vinden. Een oneindige reeks van juwelenwinkeltjes, goud- en zilversmeden, inkopers van edelstenen en al even edele metalen, diamantbewerkers,… leidt je naar het AWDC-gebouw in het hart van de Antwerpse diamantwijk.
We ontmoeten er Margaux Donckier en Michaël Geelhand de Merxem, respectievelijk woordvoerster en public affairs officer van het AWDC.

Energie voor het Antwerpse hart

Het AWDC meldde deze week in een persbericht dat het 15% op zijn energiefactuur zal besparen. De maatregelen die tot dat spectaculair resultaat leiden, blijken een rechtstreeks gevolg van ‘Energie voor het Antwerpse hart’. Dat is het energiespoor dat Stadslab2050 in 2014 lanceerde. Hun medewerking aan dat traject past allicht in een breder kader?
“Dat is inderdaad het geval”, steekt Michaël van wal. “In een globaal perspectief bekeken, mag de Antwerpse diamantsector zich absoluut de voortrekker noemen op het vlak van duurzaamheid, transparantie en compliance (nvdr: naleving van de wetgeving). Het is in zekere zin een concurrentieel voordeel dat we op alle mogelijke manieren willen uitbouwen. Een belangrijke stap in dat proces is het eerste AWDC-duurzaamheidsverslag dat we vorige zomer publiceerden en waarmee we meteen een award voor het beste Belgische duurzaamheidsverslag wonnen.”

"Dat duurzaamheidsverslag heeft dus een rechtstreeks verband met ‘Energie voor het Antwerpse hart", vertelt Michaël. “Het verslag analyseert de risico’s van de wereldwijde diamantsector op het vlak van duurzaamheid. Het legt ook de basis van onze strategie om onze impact op de beheersing van die risico’s te vergroten. Eén van de punten waarop we, heel lokaal, nog vooruitgang kunnen boeken blijkt duurzaamheid op kantoorniveau te zijn. Daar hoort ook het efficiënt beheren van onze infrastructuur bij.”

“We moesten niet lang nadenken om op de uitnodiging van Stadslab2050 in te gaan”, neemt Margaux over. “Als een van de stuwmotoren van de Antwerpse economie vinden we het sowieso onze verantwoordelijkheid om oor te hebben naar dergelijke initiatieven. Dat het dan ook nog eens over energie-efficiëntie ging, zorgde ervoor dat we heel snel beslisten om onze schouders mee onder het project te zetten. De Antwerpse diamantwijk telt immers heel wat oude gebouwen en dito installaties. Het potentieel is groot.”

Concrete maatregelen

“We nemen maatregelen op korte en op lange termijn”, verduidelijkt Michaël. “We werken hier in een relatief oud gebouw, hoewel het zeker niet het oudste van de wijk is. Het is, en ik druk me voorzichtig uit, ‘organisch’ gegroeid. Echt structurele ingrepen om het energieverbruik in te perken zullen er pas na een zeer gedetailleerde analyse komen en op lange termijn. Reken met een tijdshorizon van vijf jaar.

Maar de energieaudit, waarvoor we kozen na een aantal gesprekken binnen het Stadslab2050-kader, wees uit dat we ook op korte termijn heel wat efficiënter en dus goedkoper konden werken. Factor4 maakte als ESCO (Energy Services Company) een uitgebreide analyse die een hele lijst met mogelijke ingrepen opleverde. En daarbij een overzicht van de kosten, de baten en de termijn waarbinnen die gerealiseerd konden worden.”

“Het komt erop neer dat we onze bestaande installaties regelen alsof we ze opnieuw voor de eerste keer in gebruik nemen”, vat Margaux samen. “In vaktermen heet dat ‘re-commissioning’. Een betere afstemming van koeling en verwarming, een betere aansturing van de drankautomaten, de installatie van enkele nieuwere, meer efficiënte toestellen,… het zijn simpele ingrepen. Maar het feit dat één enkele expert, in dit geval Factor4, het geheel overschouwt, afregelt en ook blijft monitoren en niet de individuele installateurs, levert de winst op. 15% in ons geval of 30.000 EUR, jaar na jaar.”

Energy Performance Contracting (EPC)

“We leerden EPC kennen tijdens een van de Stadslab2050-workshops”, licht Margaux toe. “De voordelen van de EPC-formule en van te werken met een ESCO zijn duidelijk. Je creëert een risicoloos en stabiel kader voor de financiering van projecten met een grote financiële impact. Je gaat daarbij een wederzijds engagement aan. Concreet? Ons actieplan loopt over twee jaar. Factor4 voert de maatregelen door en garandeert de resultaten. Als de kosten niet terugverdiend worden door de besparingen, krijgt het AWDC een deel terug. Daartegenover staat dat beide partijen de winst delen.”

“Een expert kan met concrete cijfers kan vertellen wat de stand van zaken is en met welke ingrepen we welke resultaten kunnen boeken, gebaseerd op een heldere kosten-baten analyse. Het was dus niet moeilijk om onze directie te overtuigen”, voegt ze er glimlachend aan toe.

De Antwerpse diamantwijk in actie

Margaux bevestigt dat er plannen op tafel liggen om de Antwerpse diamantwijk aan te zetten tot energie-actie. “Het gros van de gebouwen hier dateert van de jaren ’70-’80. Dus het potentieel is er. Elk gebouw heeft een gebouwbeheerder. We zullen die groep zeer actief benaderen om hen de voordelen te laten inzien en vooral het feit dat alles zeer voorspelbaar en dus risicoloos is. Eén of meerdere gezamenlijke infosessies komen er zeker.”

“Maar waarom dit beperken tot de diamantwijk”, vraagt Michaël zich af. “Tijdens de Stadslab2050-workshops en infosessies bleek duidelijk dat er voor heel Antwerpen mogelijkheden voor het grijpen liggen…”

Stadslab2050 als inleider

“Gewoon als stad het initiatief nemen, is al prima”, klinkt het bij Michaël. “Elk bedrijf is zich bewust van de nood aan energie-efficiëntie maar moet wel zelf een zoektocht naar informatie voeren. Door in een drietal sessies zoveel disciplines en expertise rond tafel te brengen werkt Stadslab2050 heel drempelverlagend. Het is één grote dialoog tussen vraag en aanbod. Daarbij is Stadslab2050 een goede inleider die echter wel duidelijk maakt dat er eigen initiatief noodzakelijk is.”

“Bovendien staat onze ‘to do-lijst’ vaak niet in verhouding tot de beschikbare tijd in onze agenda”, voegt Margaux toe. “Een relatief kleine organisatie als de onze heeft er dus baat bij om op korte tijd veel partijen te kunnen ontmoeten en vrij snel met één expert/aanspreekpunt in zee te kunnen gaan. Het traject is dus niet alleen energie- maar ook heel erg tijdsefficiënt verlopen.”

“Wat we nog verwachten? Het zou fijn zijn mochten we ook iets vernemen over de andere projecten die in dit energietraject gestart zijn. Succesverhalen communiceren werkt motiverend!”

“En, zoals daarnet al gezegd, het thema is in het belang van heel Antwerpen. Wat doen de andere stuwmotoren?”

Lessons learned

“De Stadslab-aanpak bevestigt wat we eigenlijk al wel wisten. Namelijk dat, als je stakeholders rond tafel brengt, je ook resultaten boekt.”, klinkt het bij Margaux. “Nieuw voor ons was wel de aanpak, de systematiek met infosessies, workshops, ontmoetingsruimte, de bottom-up approach. We zullen daar zeker iets van meenemen in onze infosessies naar deze wijk toe.”

Copyright Foto: Antwerp World Diamant Center

Abonneer je op onze nieuwsbrief en volg Stadslab2050 op de voet
Abonneer je nu!