Hoe maak je zelf een gevelton?

Maak een gevelton: bloembak met ingebouwde regenwateropvang

Sinds 2017 laat de stad Antwerpen in straten met brede doorgang maxi-geveltuinen toe. Dat zijn geveltuinen tot 60 cm diep waar je naast planten in de volle grond ook mag werken met bloembakken of een zitbank. Dit biedt nieuwe mogelijkheden.

Regenwaterton met bloembakbekleding

Verschillende bewonersgroepen vragen al jaren hoe ze ook aan de straatkant regenwater zouden kunnen opvangen, bijvoorbeeld om de planten op straat te begieten. Zo ontstond het idee om beplanting en regenwaterbuffer in één bloembak te combineren. De bewoners van Sint-Andries waren meteen verkocht en we zijn samen aan de slag gegaan.

Stap voor stap naar de perfect gevelton

Stap 1: Kies een geschikte locatie en verzamel het juiste werkmateriaal

Een goede locatie voldoet aan volgende criteria:

  1. Voldoende vrije doorgang (min 1,5 m overhouden voor voetgangers),
  2. Genoeg plaats aan de gevel (geen raam, deur, keldergat in de weg) net naast een regenwaterpijp
  3. Nabijheid van buurtgroen om te begieten (geveltuinen, buurtbomen…)
  4. Toestemming van de eigenaar

Aan de rand van de Sint-Andriesplaats stuiten we op een kleine inham, net naast het huis waar buurtbewoner José verschillende groene elementen onderhoudt. Tot nu toe moest ze met kraantjeswater sjouwen.

Voor de constructie konden we rekenen op een team van enthousiaste vrijwilligers: Wietse de meubelmaker, Timmy de loodgieter, Pieter de hobbyklusser. Later op de dag kregen we nog versterking van Charif en Soufian, twee handige tieners van jeugdorganisatie Habbekrats.

Materiaal regentonPotlood, meter, waterpas, slijpschijf (tegels), wipzaag (planken), handzaag, boormachine, schroevendraaier ...

Deze regenton heeft € 218 aan materiaal gekost. Met recup-hout kan het goedkoper.

Stap 2: Aan de slag

Plan gevelton Sint-Andries

Met dit plannetje zijn we begonnen, maar dat werd aan de locatie aangepast. We hertekenden de plannen naar een exemplaar die in de inham van 90 cm past en verzamelden het nodige materiaal.

Stap 3: Maak een verhoog voor de regenton

Meet hoe hoog de kraan moet komen om er een gieter gemakkelijk onder te zetten. Verhoog dan de ton, zodat de kraan zo laag mogelijk op de wand van de ton kan worden gemonteerd. Zo krijg je zoveel mogelijk regenwater uit de ton getapt. 

Tip van Wietse en Timmy: Gebruik de waterpas om je verhoog lichtjes in de richting van de toekomstige kraan te laten hellen. Laat achteraan en aan de zijkant voldoende plaats over voor de bekleding.

Stap 4: Meet na hoe groot de bloembak zal worden en begin aan de constructie

Maak eerst een kader met de balken en de bovenste planken voor de toekomstige bekisting.

Om de uiteindelijke hoogte van de bak te berekenen, moet je weten dat je straks:

  • de planken 1 cm boven de grond laat zweven;
  • tussen elke rij planken 1 cm ruimte laat;
  • aan de bovenkant 30 cm voor het “bloembak” gedeelte nodig hebt (grond, worteldoek en onderkant inbegrepen).

Meet af waar je de planken in de latten gaat schroeven en boor er gaten (5 mm).

Boor gaten in de houten constructie.Stap 5: Koppel de regenwaterbuis af

De bijsluiter van de vulautomaat legt uit hoe je aan het werk moet.

Stap 6: Doe af en toe de test en pas indien nodig uw plannen aan

Na de middagpauze kwam architect en buurtbewoner Ilze onze vorderingen bewonderen. We waren al bezig om de bak te bekleden. Ilze stelde voor om in plaats van steeds even grote planken te gebruiken aan de voorkant, liever in half-planks verband te werken. Zo zouden we het effect van een kist kunnen creëren. Gelukkig hadden we nog niet al ons hout verzaagd en konden we het plan aanpassen. Dit gaf iets meer denk- en meetwerk, maar zeker een mooier resultaat.

Test waar je een gat moet uitsnijden voor de vulautomaat (maak het gat niet té groot)

Stap 7: Maak de bloembak klaar

Zet de bak op zijn plaats en koppel de vulmachine aan.

Stap 8: Werk af met beplanting

Vul het bloembak gedeelte aan met grond (niet helemaal, zodat je bij regen en gieten de grond niet laat wegspoelen). Plant hangplanten langs de randen. Als u ze wat schuin de grond in zet, hangen de takken meteen mooi. Werk achteraan met hogere planten. Geef voorzichtig maar rijkelijk water.

Sluit het kraantje en wacht op regen. Je zal nog nooit zo blij zijn geweest met water uit de lucht!

Bekijk hier in een filmpje hoe de gevelton op Sint-Andries werd gemaakt.
Abonneer mij: 

Abonneer je op onze nieuwsbrief en volg Stadslab2050 op de voet