Terugblik | Wordt Antwerpen Hoofdstad van de Duurzame Mode?

In de aanloop van Open Lab2016 blikken we wekelijks terug naar een van onze Stadslab2050-thema’s.

Terwijl mode en Antwerpen vlot in één adem worden genoemd, lijkt de link tussen mode en duurzaamheid een stuk minder evident. Bij mode denk je niet meteen aan geitenwollen sokken. Integendeel, de modewereld is heel vaak de boeman wanneer er met de groene vinger wordt gewezen. Productie-omstandigheden, grondstoffen, wereldwijd transport, afval… er liggen wel heel veel valkuilen in de fashionwereld.

“En dus heel veel mogelijkheden”, merkt Gert Vandermosten snel op.

Duurzaam in stijl

Onze Stadslab2050-coördinator heeft wel een boontje voor de sector. Hij zag het ook helemaal voor zich. Wat als het paradepaardje van de stad, met haar mondiale uitstraling de duurzame handschoen zou opnemen? Welke effect zou het niet hebben als net die doelgroep zich achter de duurzaamheidsdoelstelling zou scharen? Trekt het dan de hele stad? Heel Vlaanderen?

De sector is er alvast wel klaar voor, ondervonden de stadslaboranten en partners Plan C en Flanders Fashion Institute. “De bezorgdheid is er”. De ontwerpers en modeshoppers zijn erg met duurzaamheid begaan, maar dat betekent niet dat ze daarom zomaar willen tekenen voor het stereotiepe dikketruienuniform. Mode gaat om identiteit en de expressie ervan, dus willen ze dat ook verzekerd zien in hun duurzaamheidsverhaal. Als dat niet ter discussie staat, zijn ze bereid heel ver te gaan.

“Ik ben ervan overtuigd dat veel meer doelgroepen open staan voor duurzaamheid dan traditioneel wordt aangenomen”, zegt Gert. “Het komt erop aan om niet ‘op te leggen’ vanuit een ecologisch denkkader, maar vanuit hun leefwereld de uitdaging te herdenken. Dialoog leidt sneller tot verandering dan preken.”

Mee met de tijd

Het gerenommeerde Flanders Fashion Institute had er wel oren naar. De modewereld zit immers in een stroomversnelling. Er beweegt zoveel: nieuwe grondstoffen en biocouture, 3D-printing, lasercutting, intelligente kledij… En bovendien bleek tijdens een ontbijtsessie met de Londense modespecialiste Dilys Williams dat ook andere grote spelers dit traject aan het onderzoeken zijn.

Meer nog, alle spelers van de productketen, van grondstof over design tot retail voelen dat het momentum daar is.

Kennis ontmoet ervaring

Vlaanderen heeft al heel wat duurzaamheidskennis in huis. De bestaande transitienetwerken hebben al een sterke langetermijnvisie uitgewerkt, die Plan C op sublieme wijze wist te vertalen in een aantal principes, die theoretisch zouden kunnen leiden tot een circulaire mode-industrie. “Elke grondstof is goud”, “ontwerpen voor de eeuwigheid”, “produceer zuiver, lokaal en respectvol”, “haal het pak-gebruik-dump-model onderuit”, “geniet traag en draag zorg” en “elk einde is een nieuwe begin” werden vertaald naar een heldere infographic. Theoretisch geen speld tussen te krijgen, maar gelukkig bleek het ook te kloppen in de praktijk. De expertenpanels van het Flanders Fashion Institute bekeken de principes stuk voor stuk en toetsten ze aan hun ervaring. Jawel, zo bleek, “we kunnen er mee aan de slag”, en meteen ontsproten ook de eerste ideeën.

Een ketting van ideeën, een parelsnoer van resultaten

Dat alleen al verantwoordde de focus op het modethema. Als je traditionele groene thema’s als wonen, mobiliteit of groen aanpakt, komen er weinig verrassingen op tafel. Het terrein is bekend, de oplossingen zijn al regelmatig in beeld geweest. Hier echter bliezen de brainstorms de meest frisse vondsten. De creatieve sector maakte haar naam waar en bedacht een veertigtal ideeën die zich uitspreidden over alle schakels van de modeketen: van melk of koffie als grondstoffen tot modulaire ontwerpen waar je snel verslijtende kragen vlotter kunt vervangen, of pareltjes als een modieuze kledingbibliotheek.

Een Ideeënboek vol én daadkracht in overvloed. Amper een jaar na het schetsen van de ideeën werden de projecten al waargemaakt. stevig voortgestuwd door de steun van de OVAM. De resultaten zijn al kleine legendes op zich aan het worden: de kledingbibliotheek van Les Rebelles d’Anvers, de lasercut-collectie van het Post-Couture Collective, de ge-up-cycleerde kleren van TexUp en Radisson Blu, de Sandals van Sophie Recour en Alice, de prijswinnende modulaire schoen. Je kent ze vast al van radio, tv en andere media.

Copyright Kristel Peteres

Impact in maatpak

De Antwerpse mode heeft zich met die projecten alvast duurzaam in de kijker weten te fietsen, maar de impact van dit Stadslab2050-thema stopt niet bij deze resultaten. Hoe fotogeniek dan ook, het gaat ons niet alleen om deze parels maar vooral om openen van deuren die 2050 in beeld brengen. En die deuren zijn geopend.

Flanders Fashion Institute zet nu nog meer in op die duurzame mode dan voorheen. Samen met Plan C werkten ze dan ook een toolbox uit waarmee ze hele sector in die richting willen versnellen. Dat er in die toolbox meer dan 300 cases vermeld staan, toont dat circulaire mode geen eendagsvlieg is. Er is een bril gecreëerd waardoor de vraag zichtbaar en hanteerbaar is geworden. Verborgen problemen, reststromen, productievragen worden sneller opgemerkt en bevraagd. De bovenstaande resultaten bewijzen dat verandering niet alleen mogelijk is maar zelfs loont.

De modewereld heeft er zin in gekregen. Er is fertile ground, heet het dan, wat de innovators steunt en motiveert om nieuwe ideeën en projecten te lanceren. Ook de OVAM zet de positieve ervaring verder, blijft duurzame-mode-opdrachten lanceren en gaat zelf ook aan de slag met de toolbox. Hun voormalige sorteerboodschap om enkel ’niet gescheurde’ kledij naar het containerpark te brengen, wordt volledig herbekeken. Waarom zou een scheur upcycling tegen moeten houden?

Hoofdstad

Voor een volledig duurzame catwalk is het misschien nog te vroeg, maar de Antwerpse modewereld blijkt alvast niet vies van een ecologisch aura. “Antwerp, capital of sustainable fashion”? Het heeft wel wat.

Zowel de kledingbib, het Post-Couture Collective, Alice, de Sandals als TexUp zullen te bekijken, te beluisteren en te bevragen zijn op het Open Lab|2016. Inschrijven is nog mogelijk!

Populair in dit thema: 

Abonneer je op onze nieuwsbrief en volg Stadslab2050 op de voet
Abonneer je nu!