Shoppen in een duurzame winkelbuurt

De Nationalestraat bruist. Van de leuke boetiekjes, tot de creatieve koffiebarretjes. Niet toevallig dat net hier de plaatselijke winkelvereniging ‘Quartier National’ met een opvallend initiatief op de proppen komt. Deze wijk is niet enkel hip, maar ook duurzaam. Hoe gaat dat precies in zijn werk? Stadslab vroeg het aan founding fathers Wim Dekoning en Nico Volckeryck.

Duurzaam is goedkoper

Onze duurzame babbel gaat meteen van start met een statement. Bij het uitwisselen van de visitekaartjes haalt Nico zijn smartphone boven. “Als voorzitter van Unizo Antwerpen krijg ik bergen visitekaartjes. Met de CamCard-app scan ik elk kaartje en worden de gegevens automatisch bewaard in mijn telefoon. Het kaartje geef ik dan telkens onmiddellijk terug zodat het opnieuw gebruikt kan worden.”

Een klein jaar geleden sloegen de heren de handen in mekaar. “Duurzaamheid is meer dan ooit actueel. Wanneer je niet enkel de P van Planet, maar ook die van Profit kunt benadrukken, heb je snel de kleine zelfstandige mee”, vertelt Wim. “Momenteel lijst ik alle verschillende projecten op, groot en klein, in een duurzaamheidsinventaris. Je zou er versteld van staan hoeveel winkels al niet op een of andere manier duurzaam te werk gaan.”

“Dat maakt het enorm interessant, maar ook uitdagend. Het project is immers erg breed,” voegt Nico toe. “Een restaurant past zijn verlichting aan, een bedrijf voorziet een fietsenstalling en een winkel werkt uitsluitend met duurzame verpakkingen, om maar enkele voorbeelden te geven.”

Dat maakt het gemakkelijk om als winkel deel te nemen aan het project ‘Duurzame Winkelstraat’?

“Absoluut!” vertelt Wim. “We hebben geen hoge drempel. De bedoeling is net om iedereen te overtuigen. Dat verloopt ook erg eenvoudig. Van zodra we voorbeelden geven hoe energiebesparend ook kostenbesparend kan zijn, heb je de aandacht van de ondernemer.”

Wat houdt het project ‘Duurzame Winkelstraat’ volledig in?

“Het inventariseren van alle verschillende duurzaamheidsprojecten is de eerste stap. Met deze voorbeelden willen we communiceren naar verschillende geïnteresseerden. We zoeken ambassadeurs die onze ideeën verder uitdragen. Niet enkel via mond-aan-mond, maar heel concreet door workshops,” zegt Wim.

“Onze grote droom is een duurzame pop-up-winkel waar alles van boven tot ander duurzaam is,” voegt Nico toe. Het zou een tijdelijke winkel moeten zijn want we zouden er niks willen verkopen, enkel het concept. De winkel zou als voorbeeld dienen om andere ondernemers en zelfs steden te overtuigen van onze ideeën.”

“Let op! Wij streven geen ideale duurzame winkels na,” zegt Wim snel. “Dat is niet altijd haalbaar. Denk maar aan historisch geklasseerde gebouwen. Daar mag je zelfs de ramen niet vervangen.” (lacht)

“We laten de winkels wel een charter ondertekenen. Hiermee toont de zaak zijn engagement aan t.o.v. onze vzw. Op termijn zouden we dan met certificaten kunnen werken, maar dat is niet ons eerste doel. Alle geëngageerde zaken kun je terugvinden op onze website.”

Ook ondernemers kunnen groen zijn 

Wat is de grote uitdaging?

“De bewustwording van de klant,” zegt Nico. “Duurzaam mag, zolang het ons leven maar niet moeilijker maakt. Kijk, wanneer we ecologisch willen omspringen met transport, is het belangrijk dat bedrijven die leveren ook met goederen terugkeren i.p.v. met een lege vrachtwagen. Dankzij e-commerce moet er veel opgepikt worden en hoeven mensen zich niet meer te verplaatsen naar de winkels. Dat spaart veel CO2 uit. Consumenten verwachten hun levering echter binnen de 24 u. Dat is met duurzaam transport niet altijd mogelijk. Goederen uit één straat worden best gegroepeerd verstuurd en dat betekent dat je soms moet wachten…”

“De perceptie van het publiek is ook verkeerd. Duurzaam wordt vaak geassocieerd met een ‘geitenwollensokken’-mentaliteit. Dat klopt niet bij een ondernemer, hoor je ze dan denken. Dat spanningsveld moeten we proberen te doorbreken door transparant te communiceren over leuke initiatieven waar iedereen wat aan heeft.”

Hoe is het idee tot stand gekomen?

“Wij zijn gevraagd geweest door Antwerp-ITTCO, een afdeling van de Verenigde Naties”, licht Nico toe. "Ze zoeken projecten waarvan ze learning cases kunnen maken. Wij zijn de trekkers nu van dit project, vragen veel op en proberen als voorbeeld te fungeren voor andere wijken, steden en zelfs landen.”

“Quartier National is de ideale wijk om dit project uit te testen”, vult Wim aan. “Je hebt alle soorten winkels. Van chique boetieks tot grote filialen, maar de meeste winkels zijn in handen van één eigenaar. Dat maakt het contact eenvoudiger en zorgt ervoor dat er sneller beslist wordt. Bij grote ketens moet je vaak eerst via het hoofdkantoor in Amsterdam passeren.”

Minder palaveren en meer concrete stappen  

Welke lessen hebben jullie getrokken uit jullie samenwerking met Stadslab 2050?

“De meeste vergaderingen waren erg theoretisch. Bij Stadslab was dat helemaal anders”, vertelt Wim. “Ze moedigden ons aan om meteen de handen uit de mouwen te steken. Van hen kregen we echt concrete voorstellen. Stadslab praatte ons ook bij over alle verschillende initiatieven rond duurzaamheid. Samen hebben we zelfs onze subsidieaanvraag ingediend. Stadslab hielp ons idee concreter te maken.”

Wat hebben jullie nog precies nodig om dit project de nodige duw te geven?

“Ik doe dit nu volledig onbezoldigd”, vertelt Wim. “Dat kan helaas niet blijven duren. Als we het project verder willen brengen dan de pure inventarisatie van de duurzaamheidsprojecten, moeten we starten met workshops, maar dat kost geld.”

“Daarmee willen we andere zaakvoerders sensibiliseren. We denken aan workshops zoals:

  • duurzame verpakking, mensen aanwerven uit de buurt,
  • aanplanten van lokale, inheemse planten,
  • aanleggen van stadstuinen in samenwerking met AVV.”

“Maar ook samenwerkingen met partners zoals Eandis zijn welkom. Zo’n duurzame pop-upwinkel kost immers op elke manier veel energie,” lacht Nico.

“Eigenlijk staan we open voor verschillende commerciële partners die geïnteresseerd zijn en hun ding willen laten zien, zoals verpakking, transport, inrichting en voeding.” Helemaal getriggerd door het verhaal van Wim en Nico?

Leuke, duurzame voorbeelden

  • Een sportwinkel in de Kammenstraat is overgestapt op Led-verlichting. Zijn factuur is met 80% gedaald.
  • Today is a Good Day lijkt op het 1ste gezicht enkel een super hippe winkel, maar al deze spullen zijn uitsluitend gemaakt van fair trade en ecologische materialen. Dat is haar sterkte. Zo overtuig je ook mensen die niet specifiek bezig zijn met duurzaam winkelen.

Abonneer mij: 

Abonneer je op onze nieuwsbrief en volg Stadslab2050 op de voet
Abonneer je nu!