Zonder zorgen winkelen en met plezier aan tafel

Lekker en gezond eten is een basisrecht, vinden we, maar voor een gezin met een beperkt budget is het allesbehalve evident. 

Daarom trekken Colruyt en Stad Antwerpen het Lekker Eten Voor Iedereen-project.

Lekker en gezond eten is een basisrecht – daar hamert Colruyt op met zijn project Lekker Eten Voor Iedereen. Het initiatief startte anderhalf jaar geleden. En het pilootproject in Kortrijk loopt zo goed dat Colruyt het verder wil uitrollen. Daarom kwamen ze het voorstellen tijdens het Aan tAfel!-traject van Stadslab2050. Ze wisten er meteen te charmeren, omdat ‘duurzame voeding’ ook ‘beter toegankelijke en socialere voeding’ impliceert. In oktober 2016 zal het initiatief dus ook in Antwerpen opgestart worden.

“In november 2014 klopte het OCMW van Kortrijk bij ons aan – op zoek naar extra ondersteuning”, blikt Marianne Vermeulen, projectmanager bij Colruyt terug. “Voor ons een bewijs dat de steun die we al verleenden aan sociale organisaties nog een stap verder kon – en moest – gaan. En dat we die ook duurzamer moesten maken: niet zomaar een financiële gift doen, maar bijdrage op lange termijn. Waarom zouden we bijvoorbeeld onze expertise in retail en logistiek niet delen met sociale organisaties? Zo kreeg het initiatief Lekker Eten Voor Iedereen vorm. In maart 2016 ging dan het pilootproject van start in Kortrijk.”

1, 2 of 3 euro

Hoe maken we het voor iedereen mogelijk om lekker en evenwichtig te koken? Die uitdaging wil Colruyt beantwoorden met het Lekker Eten Voor Iedereen-project. “We willen gezinnen met een beperkt budget de kans geven om zorgeloos te gaan winkelen, gezellig samen te koken en om met plezier aan tafel te gaan”, vat Marianne samen. “Om dat te bereiken, creëerden we een receptenboekje met daarin zes gerechten aan één, twee of drie euro per persoon. Achteraan staat er per recept een boodschappenlijstje met foto's van de ingrediënten. Het bijzondere is dat we rekening houden met de totale aankoopprijs, van de hele doos eieren of de volledige zak rijst. Je weet vooraf dus precies hoeveel je zult betalen. En dat wordt geen cent meer, ook niet als er toch een onverwachtse prijsstijging werd doorgevoerd.”

144 testgezinnen

“Tijdens ons pilootproject in Kortrijk trad het OCMW op als toeleider: zij nodigen gezinnen uit om deel te nemen. Zij ontvangen om de veertien dagen een nieuw receptenboekje. Tegelijk worden er door het OCMW ook kookworkshops en slim-naar-de-winkel-bezoeken georganiseerd, waaraan ze vrijwillig kunnen deelnemen. Het pilootproject loopt zes maanden in Kortrijk, en dat bij 144 gezinnen. Een voldoende aantal deelnemers om te testen of het initiatief wel degelijk beantwoordt aan de noden van de gezinnen.”

Lekker eten in Antwerpen

Om nieuwe partners te vinden, trok Colruyt met haar Lekker-Eten-Voor-Iedereen-project naar de Aan tAfel!-ontmoetingsruimte van Stadslab2050. ““Mocht Aan tAfel ons in staat stellen zo’n pilot verder uit te laten groeien tot een opschaalbaar idee, dan is de samenwerking voor ons geslaagd”, zei Colruyt-vertegenwoordigster Mieke Vercaeren toen, “Dan is Stadslab2050 echt de naam ‘lab’ waardig.”
Het kreeg er meteen gehoor: stad Antwerpen toonde zich kandidaat. “We tellen 19.397 gezinnen die tegen de armoedegrens leven”, schetst Ann Schepens, medewerker van de dienst Gezondheid van de Stad Antwerpen. “Via het Lekker Eten Voor Iedereen-project, dat tools aanreikt om goed en evenwichtig te eten en dat de drempel naar de winkel verlaagt, kunnen we dus heel wat mensen helpen om lekkere, gezonde voeding op tafel te zetten. We kunnen bijdragen aan hun levenskwaliteit en ervoor zorgen dat ze zich beter voelen in hun vel – omdat ze meer onder de mensen komen, omdat ze hun kinderen kunnen geven wat ze nodig hebben, omdat ze gezonder eten, …”
“Als stad zullen we optreden als facilitator en coördinator. We spreken de sociale partners aan en vragen om zoveel mogelijk gezinnen uit te nodigen. Belangrijk dat we ook de mensen die onder de radar blijven kunnen motiveren, hiervoor willen we organisaties als Huis van het Kind engageren”, vertelt Ann. “We zullen ook zoeken naar partners en locaties voor de ondersteunende workshops. Tijdens een van de kookworkshops zouden we bijvoorbeeld ook graag een diëtiste inschakelen.”

Anders en groter

“Antwerpen is van een heel ander kaliber dan Kortrijk. Een grote stad biedt veel kansen, maar ook veel uitdagingen”, geeft Marianne toe. “Geen probleem, het project moet volgens ons flexibel zijn en kunnen inspelen op de wensen en noden van de plaatselijke partners. We moeten ook durven bijsturen waar nodig. Waar het in Kortrijk bijvoorbeeld nog perfect mogelijk was om de receptenboekjes manueel in de enveloppes te steken, zullen we in het - Antwerpen kiezen voor automatisatie.”
“Onze stad is ook groter dan Kortrijk”, vult Ann aan. “Dat betekent dat we in eerste instantie focussen op de wijken rondom Colruyt-vestigingen en dat we ons daarna moeten buigen over een uitbreiding: hoe gaan we mensen die verder wonen tot bij de supermarkt krijgen?”

Niet eenmalig, maar duurzaam

“Dat is alvast een belangrijke les die wij uit het pilootproject trokken”, onderstreept Marianne. “Het initiatief moet economisch haalbaar blijven: we willen er geen winst mee boeken, maar wél break-even draaien. Anders kan het niet duurzaam zijn. Hetzelfde geldt voor het stadsbestuur en de partners die erin stappen: ook zij moeten de kosten in balans houden. Anders dooft zo’n project op termijn toch uit.”
“En laat dat nu net hetgeen zijn dat wij als voornaamste doelstelling stelden: het moet een duurzaam initiatief worden”, vertelt Ann. “Niet zomaar één keertje financiële steun geven, maar op lange termijn slimme tips en steun aanreiken, waarmee de zelfredzaamheid verhoogt.”

“In oktober trappen we Lekker Eten Voor Iedereen écht op gang in Antwerpen. Tegen dan zijn alle voorbereidende gesprekken met de sociale organisaties achter de rug”, kijkt Marianne vooruit. “Ondertussen wordt het project in Kortrijk verder uitgebreid en leggen we goede contacten met andere steden – als Belgische retailer willen we natuurlijk héél België steunen.”

Lekker Eten Voor Iedereen en de ‘psychologie van de schaarste’

Het concrete idee achter Lekker Eten Voor Iedereen kwam er na het lezen van het boek ‘Schaarste’ van Harvard-econoom Sendhil Mullainathan en Princeton-psycholoog Eldar Shafir. Zij tonen– kort samengevat – aan dat ons leven wordt bepaald door dingen waarvan we te weinig hebben. Marianne Vermeulen, projectmanager bij Colruyt: “Schaarste stuurt onze aandacht. Positief, want het dwingt ons om te concentreren. Maar vooral gevaarlijk, want het veroorzaakt tunnelvisie en beperkt ons denkvermogen. Zo leerde ik uit het boek dat armoede (langdurige schaarste) er bijvoorbeeld voor zorgt dat je moeilijk nieuwe vaardigheden kunt aanleren en dat het langetermijnperspectief verdwijnt. Je verliest aan ‘bandbreedte’ in je hersenen, om problemen structureel aan te pakken. Willen we iets doen aan armoede? Dan kunnen we dus best helpen bij die langetermijnbeslissingen, en niet bij quick wins. Precies wat we met Lekker Eten Voor Iedereen willen doen: duurzaam bijdragen tot een lekkere, gezonde, betaalbare levensstijl. En niet maar één keer meer winkelbudget vrijmaken.”

Abonneer mij: 

Abonneer je op onze nieuwsbrief en volg Stadslab2050 op de voet
Abonneer je nu!